Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Türk musikisinde Acem Nedir

Türk musikisinde Acem Nedir

Sponsor Bağlantılar

ACEM Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Türk mûsikisinde bîr perde ve birleşik makamın adı. Acem perdesi. Türk mûsikisinde bir nota. Portenin, sol anahtarına göre üst­ten birinci çizgisi üzerine yazılan fa no­tasının adıdır. Bir oktav (sekizli aralığı) tizindeki fa notasına tiz acem perde­si, bir oktav pestindeki fa notasına da acem-aşiran perdesi denir. [227]

Acem makamı

Türk musikisinde bir birleşik makam. Terkip edeni bilinme­mekle birlikte dört asırdan beri kulla­nıldığı tahmin edilmektedir. Acem. kelime olarak “Arap olmayan, İranlı, yaban­cı” gibi mânalara gelmekte ise de bu makamın adını, esas perdesi olan acem perdesinden almış olması muhtemeldir.
Dizisi, acem perdesi üzerindeki çar­gâh beşlisinin bayâti makamı seyriyle karar vermesinden meydana gelir. Donanımına bayâti makamının arızası olan segah perdesi konur. Giriş kalıbının ge­rektirdiği sünbüle perdesi ise geçtiği yerlerde kullanılır. Makamın güçlüleri acem ve neva perdeleridir. Durağı ise dügâh perdesidir. Bütün birleşik ma­kamlar gibi seyri inicidir.
Acem makamına örnek olarak, Sultan Veled’in “Acem Devri” adlı peşrevi, Abdülkâdir-i Merâgl’nin (?) “Bütî dârem ki gerdi gülzel-sünbül sâyebân dâred” mısraı İle başlayan muhammes usulündeki kârı, Itri’nin “Bir şeh ki tâcdârân ol­makta hâk-i râhı” mısraı ile başlayan fahte usulündeki bestesi gösterilebilir. [228]

Bibliyografya

1- S. Ezgi, Türk Musikisi, 1, 155; IV, 239.
2- H. Sadettin Arel, Türk Musikisi Nazariyatı Ders­leri, İstanbul 1968.
3- Kantemiroğlu, İlmü’l-mûsikî, I, 75-76.
4- M. Ekrem Karadeniz. Türk Mûsikisinin Nazariye ve Esasları, Anka­ra 1983.
5- Vural Sözer, Müzik ve Müzisyenler Ansiklopedisi, İstanbul 1964. [229] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Accac Kimdir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top