Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Adağın Şartları Nelerdir

Adağın Şartları Nelerdir

Sponsor Bağlantılar

Adakla İlgili Şartlar Nelerdir

Bir adağın dinen ge­çerli olabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerekir. Adak ancak onu ifa­de eden bir sözle olur. Yazı. işaret veya mücerret niyetle olmaz. Hanefîler’e göre. gerek adakta bulunma gerekse adanan şeyi tayin konusunda, yeminde olduğu gibi, şaka ile ciddilik aynıdır. Rı­za ve ihtiyar da şart değildir. Şafiî’ye göre ise rıza şart olup ikrah (baskı) al­tında yapılan adak geçersizdir. Mâli­kîler’e göre de adağın ihtiyar veya öfke halinde olup olmamasının önemi yok­tur. Adak adayanın, diğer ibadetlerde olduğu gibi, müslüman ve mükellef (âkil baliğ) olması şarttır. Buna göre bir kimsenin müslüman olmadan önce yaptığı adakla çocuğun ve delinin adak-da bulunmasının bir hükmü yoktur.

Adağın geçerli olabilmesi için adanan şeyde bulunması gereken şartlar şun­lardır:
1- Adanan şeyin gerçekte müm­kün, dinen de makbul ve meşru olması gerekir; aksi halde adak geçersizdir. Meselâ “Gece oruç tutmak adağım ol­sun” veya kadının “Hayız ve nifas halim­de oruç tutmak adağım olsun” demesi gibi.
2- Adanan şeyin Allah rızasına vesile olacak bir davranış, bir ibadet çeşidi olması gerekir. Günah olan bir şeyi adamak, bütün âlimlere göre haram olup geçersizdir. Nitekim Allah’a isyan konusunda adak adanamayacağı hadis­te belirtilmiştir. [395] Böyle bir adağın yerine getirilmesi icmâen caiz değildir. Ancak bu durumda, Hanefî ve Hanbelîler’e göre. yemin ke­fareti ödemek gerekir. [396] Diğer mezheplere göre ise adak sahih olmadığından hiçbir şey gerekmez.

3- Adanan şey, farz veya vacip türünden bir ibadet olmalıdır. Bu­na göre namaz, oruç, hac, sadaka, iti-kâf. kurban, umre gibi ibadetler adak konusu olabilir. Bunlar dışında, sevaba vesile teşkil eden davranışlar olmakla, birlikte bizzat maksut birer ibadet ol­mayan hasta ziyareti, cenazenin arka­sından gitme, abdest alma, Kur’an’a dokunma, gusletme, mescide girme vb. şeyleri adamak sahih değildir. Şafiî ve Hanbelîler’e göre ise bütün müstehap fiiller adak konusu olabilir.

4- Adanan malın adama sırasında kişinin mülkiye­tinde bulunması veya adağın mülke ya­hut mülk sebebine izafe edilmesi gere­kir. Kişinin sahip olmadığı şeyi adayamayacağı Hz. Peygamber tarafından belirtilmiştir. [397] İslâm âlimleri sahip olunmayan bir malı sadaka olarak ada­manın geçersiz sayılacağı hususunda görüş birliğine varmışlardır. Bundan dolayı bir kimse mâlik olduğundan faz­la bir malı adarsa, adak ancak sahip olduğu mal ölçüsünde geçerli olur. Hanefiler Tevbe sûresinin yetmiş beşinci âyetine dayanarak. “Satın alacağım, mi­ras yoluyla elde edeceğim şeyi adadım” gibi mülk edinme sebebine veya “Gele­cekte sahip olacağım şeyi adadım” şek­linde mülke izafede bulunularak yapı­lan adağın geçerli olacağını kabul et­mişlerdir. Yukarıda zikredilen hadise dayanan Şâfiîler’e göre ise böyle bir adak geçersizdir.

5- Adanan şey, kişinin yapmakla mükellef olduğu bir ibadet olmamalıdır. Adanan şey vakit namaz­ları, zekât, ramazan orucu, farz olan hac gibi farz-ı ayn veya cenaze namazı ve cihad gibi farz-ı kifâye; vitir namazı, fıtır sadakası, kurban gibi vâcib-i ayn veya ölüleri yıkama, selâma karşılık ver­me gibi vâcib-i kifâye bir amel olursa adak geçersizdir. Ancak, bu amellerden nafile olarak ifası mümkün olanlar adak yoluyla vacip hale dönüştürülebilir.
6- Yeme. içme, konuşma gibi mubah bir fiili işleme veya terketme konusunda yapılan bir adak da geçersizdir. Zira Allah rızası için yapılan ibadetlerden baş­ka şeyin adak konusu olamayacağı ha­diste belirtilmiştir. [398] Türbelerde mum yakma, bez bağla­ma, horoz kesme, şeker ve helva dağıt­ma gibi halk arasında görülen adak âdetlerinin de dinde yeri olmadığını be­lirtmek gerekir. [399] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Adak Ne Demaktir, İslam Ansiklopedisi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Etiket: dinen gecerli adak

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top