Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Acluni İsmail Bin Muhammed Kimdir

Acluni İsmail Bin Muhammed Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ACLÛNÎ. İSMAİL b. MUHAMMAD Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Ebü’1-Fidâ İsmâîl b. Muhammed b. Abdilhâdî el-Cerrâhî el-Aclûnî (ö. 1162/1749) Yaşadığı devrin Şam muhaddisi.
1087’de (1676) Aclûn’da doğdu. Cer­rahî nisbesini. soyunun meşhur sahâbî Ebû Ubeyde b. Cerrâh’a ulaşmasından dolayı almıştır. İlk öğrenimini memleke­tinde tamamladıktan sonra on üç yaş­larında iken Şam’a giderek devrin ünlü âlimlerinden İslâmî ilimleri tahsil etti. 1707 yılında hilâfet merkezi olan İstan­bul’a gitti. Bir sene sonra, Osmanlı Dev­leti tarafından Şam Emevî Camii müder­risliğine tayin edildi. Vefatına kadar kırk yılı aşkın bir müddetle bu vazifeyi yü­rüttü. Şafiî fıkhı yanında şiire ve Arap gramerine de vukufu vardı. Silkü’d-dürefde (261-272) şiirlerinden çeşitli ör­nekler bulunmaktadır. Aclûnî Şam’da vefat etti. [259]

Eserleri.

1- Keşfü’1-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs. Halk arasında yaygın olan hadis­lerin, hadis diye bilinen hikmetli sözle­rin ve mevzu hadislerin alfabetik olarak yer aldığı eserde bu hadis ve sözlerin doğruluğuyla ilgili açıklamalar da var­dır. 2- el-Feyzü’I-cârî. Yarım kalmış bir Şahîh-i Buhârî şerhidir. Daha önceki Buhârî şerhlerinin bir nevi özeti mahiyetinde olan eser, müellifin vefatı sebe­biyle Kitâbü’l-tefsîr’de kalmıştır.
3- İkdü’1-cevheri’s-semîn fî erba cîne hadi­sen min ahâdîsi Seyyidi’I-mürselîn. Evâ’ilü’l-Aclünî ve el-Erba cûne’l-AcIûniyye diye de bilinen bu eser kırk ayrı kitaptan alınan kırk hadisi ihtiva etmektedir. Kahire’de basılan (1322) eserin başka birçok baskıları da vardır. Eserin Cemâleddin el-Kâsımî tarafından yapılan el-Fazlü’1-mübîn ‘alâ İkdi’l-cevheri’ş-şemîn adlı şerhini Âsim Beh­çet el-Beytâr neşretmiştir. [260] 4- Hilyetü ehlil-fazl. Hocaları­nın hal tercümelerini anlattığı bu eserin Süleymaniye Kütüphanesinde [261] altmış sekiz varaklık bir nüshası bulunmaktadır.
5- Şerhu’1-hadîşi’î-müselsel bi’d-Dımaşkiyyîn.
6- el-Fevâ’idü’d-derârî fî tercemeti’l-İmâm el-Buhâri, Eserin bir nüshası İskenderiye Kütüphanesi’nde bulunmaktadır. [262] 7- Şeze’r-ravzi’l-bedî’i’l-müdrik fî ziyâreti’s-seyyide Zeyneb ve seydî Müdrik. İs­kenderiye Kütüphanesi’nde bir nüshası bulunan eserin [263] adı Hediyyetü’l-carifin de cürîü’z-zerneb bi-tercemeti seydî Müdrik ve’s-seyyide Zeyneb şeklinde geçmektedir.
8- îstir-şâdü’l-müsterşidîn li-fehmi’I-fethi’l-mübîn’alâ şerhi’1-Erba’în li’n-Ne’vevî.
9- Esne’1-vesâ’il bi-şerhi’ş-Şemâ’fî.
10- Nasîhatü’l-ihvân fimâ yete’alleku bi-receb ve şabân ve ramazân.
Hediyyetü’l-‘ârifîn’de Aclûni’nin bun­lardan başka dokuz kitabının daha adı verilmektedir. Ayrıca İzâ’etü’l-bedreyn fî tercemeti’ş-şeyhayn adlı bir eserin­den de söz edilmektedir. [264]

Bibliyografya

1- Murâdî, Silkü’d-dürer. Bulak 1301.
2- Abdülhay el-Kettânî. Fihrisü’lfehâris, Fas 1347-Beyrut 1402/1982, I, 98-100.
3- Hediy-yetü’l-‘arifin, I, 220-221.
4- Brockelmann, GAL, II, 398-399.
5- Suppl, II, 422.
6- Ziriklî. et-A’tâm. Kahire 1373-78/1954-59.
7- Kehhâle. Mu-cemü’t-mü’ellifin, Dımaşk 1376-80/1957-61-Beyrut, ts. (Dâru İhyâi’t-türâsi’l-Arabî), II, 292.
8- Hânî Subhî el-Amed, Mu’cemü’n-nâbihi’n, Amman 1985. [265] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Aclun Nedir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top