Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdurrahim Künhi Dede Kimdir? Hakkında Bilgi

Abdurrahim Künhi Dede Kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDÜRRAHİM KÜNHİ DEDE Hakkında Ansiklopedik Bilgi

(1769-1831) Mevlevi şeyhi, bestekâr ve şair. İstanbul’da doğdu. Babası Yenikapı Mevlevîhanesi şeyhlerinden Kütahyalı Seyyid Ebûbekir Dede, annesi Galata Mevlevîhanesi şeyhlerinden Kutbünnâyî Osman Dedenin kızı Saîde Hanımdır. Sİcill-i Osmanî’öe babasının Ali Dede olarak gösterilmesi yanlıştır. Üç erkek kardeşin en küçüğü olan Abdürrahim, Yenikapı Mevlevîhanesi’nde bilhassa bü­yük ağabeyi Şeyh Ali Nutkî Dede’nin hi­mayesinde tasavvuf, edebiyat ve mûsiki bilgileri alarak yetişti. Bir müddet son­ra da bu mevlevîhanenin kudümzenbaşılığına getirildi.
Devrin hükümdarı III. Selim onu sara­ya almak istemiş, ancak ağabeyi Ali Nutkî Dede’nin bir “Nazar”ı ile cezbeye kapıldığından bu mümkün olmamış ve bu hali ağabeyinin ölümüne (18041 ka­dar devam etmiştir. Ali Nutkî Dede’nin vefatından sonra altı ay kadar şeyhlik yaptığı rivayet edilmektedir. Kudümzenbaşılık vazifesi devam ederken di­ğer ağabeyi Abdülbâki Nasır Dede’nin oğlu Şeyh Receb Hüsnü Dede’nin Ra­mazan 1245’te (1830) ölümü üzerine, Mehmed Saîd Hemdem Çelebi tarafın­dan Yenikapı Mevlevîhanesi’ne şeyh ta­yin edildi. Ölümüne kadar bu görevde kaldı. Vefatında aynı mevlevîhanenin hazîresine gömüldü.

Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Abdurrahim Dede, bestelediği dinî ve din dışı eserler ve yetiştirdiği talebe­lerle zamanın musikişinasları arasın­da önemli bir yer almıştır. Eserleri için­de en önemlisi, daha yirmi bir yaşında iken, içerisinde başka makam geçkilerine yer vermeden bestelediği hicaz Mevlevî âyinidir. Nühüfi âyini ise unutul­muştur. Anberefşan adıyla yeni bir ma­kam icat etmiş ve bu makamda beste­lediği bir peşrev ile bir saz semaisi za­manımıza ulaşmıştır. Bu üç eseri dışın­da günümüze kadar gelebilen başka eseri yoktur. Yetiştirdiği talebeler ara­sında Galata Mevlevîhanesi kudümzenbaşışı Derviş Mehmed ve Musâhib Sey­yid Ahmed Ağa (Vardakosta) en meş­hurlarıdır. Aynı zamanda şair olan Ab­durrahim Dede, Künhî mahlasını kullan­dığı şiirlerinde daha çok tasavvufî ko­nulara yer vermiştir. Çeşitli mecmualar­da yer alan şiirleri bir divan halinde toplanmamıştır.[652]

Bibliyografya
0- abdurrahim künhi dede
1- Esrar Dede, Tezkire, Millet Ktp., Ali Emîrî T, nr. 756.
2- Abdülbâki Nasır Dede. Tedkiku Tahkik, Süleymaniye Ktp., Nafiz Pa­şa, nr. 1242, vr. 37a.
3- Ali Enver. Semâhâne-i Edeb, İstanbul 1309.
4- Sicill-i Osmanî, III, 334.
5- Mehmed Şükrî, Silsilename, Ha­cı Selim Ağa Ktp., Hüdâyt, nr. 1098, vr. 33.
6- Mehmed Ziya, Yenikapı Mevleuîhânesi, İstan­bul 1329.
7- Rauf Yekta. Esâtîz-i Elhân: lll, Dede Efendi, İstanbul 1343.
8- Meuleul Ayinleri (İstanbul Konservatuarı Neş­riyatı). İstanbul 1936.
9- S. Nüzhet Ergun. Antoloji, İstanbul 1943.
10- S. Ezgi, Türk Musikisi, I, 10; V, 429.
11- Sadettin Heper. Meuleuî Ayinleri, Konya 1974.
12- Öztuna. TMA, 1, 10. [653] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdürrahim-i Harizmi Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top