Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülvehhab es-Sabuni Kimdir? Hakkında Bilgi

Abdülvehhab es-Sabuni Kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLVEHHAB es-SABÛNİ Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Abdülvehhâb b. Mustafâ b. İbrâhîm es-Sâbûnî el-Hemedânî (ö. 954/1547) Mevlevîlik tarihi bakımından kaynak kabul edilen Sevâkıbü’l-Menâkib’m müellifi. Nisbesinden de anlaşılacağı üzere Hemedanlıdır ve bir Nakşı şeyhinin oğlu­dur. Hayatı hakkında çok az bilgi var­dır. Bazı kaynaklarda Abdülvehhâb b. Celâleddin Muhammed el-Hemedânî olarak da anılmaktadır. Sünnî olduğu için, Safevîler’den Şah 1. Tahmasb’ın Hemedan’i işgal etmesi üzerine önce Şam’a, oradan da Mısır’a gitti. Kahire Mevlevîhanesi’ne yerleşti. Eserini ta­mamladığı 947 (1540) yılında Kahire’­de bulunduğu anlaşılmaktadır. Daha sonra Medine’ye gitti ve orada vefat etti.

Kahire’de bulunduğu sırada mevlevîhanenin kütüphanesindeki, Ahmed Eflâkînin Mevlevîliğin ana kaynaklarından birincisi kabul edilen Menâkıbü’l-eârilîn adlı eseri üzerinde çalıştı. Şeriatın zahirine aykırı bulduğu bazı kısımları çıkarıp yer yer yeni bilgiler ekleyerek ve özetleyerek Şevâkıbü’l-Menâkîb adıyla eseri Farsça olarak yeniden kaleme al­dı. 1540 yılında tamamlanan eser bir mukaddime, her birine “Zikr” adı veri­len dokuz bölüm ile bir hatimeden mey­dana gelmektedir. “Zikirlerde sırasıy­la Mevlevi ileri gelenlerinden Bahâed-din Veled. Seyyid Burhâneddin, Mevlânâ, Şems-i Tebrîzî, Selâhaddîn-i Zerküb. Çelebi Hüsâmeddin. Sultan Bahâeddin, Çelebi Arif, Şemseddin Emîr Çelebi hak­kında bilgi verilmektedir. Çeşitli kütüp­hanelerde bulunan yazmaları arasın­da [611], Topkapı Sa­rayı Müzesi Kütüphanesindeki [612] nüsha 985’te (1577) İstinsah edilmiştir.

Menâkıbul-‘âritm’in Mevleviler ara­sındaki önemi sebebiyle, Abdülvehhâb’ın bu eseri de yazıldığından kısa bir süre sonra Türkçe’ye çevrilmiştir. İlk olarak Derviş Halil Senâî (ö. 950/1543) tarafından bazı değişikliklerle tercüme edilerek Kanûnfye takdim edilmiştir. Bu tercümenin Süleymaniye Kütüphanesi’nde [613] iki nüshası mevcuttur. Daha son­ra Mesnevihan Derviş Mahmud Dede (ö. 1011/1602), Tercüme-i Sevûkıb adıy­la eseri ikinci defa Türkçe’ye çevirmiş­tir. 998 (1590) yılında Konya’da ta­mamlanan bu tercüme, Senâfninkini unutturarak meşhur olmuştur. Eserin İstanbul Üniversitesi. Süleymaniye ve Topkapı Sarayı Müzesi kütüphanelerin­de pek çok nüshası vardır. Süleymaniye Kütüphanesinde [614] bulunan nüsha 1004 (1595-96) ta­rihlidir.
Ayrıca eser Müzekki’n-nüfûs kenarında basılmıştır. [615] Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde [616] bulunan minyatürlü nüsha, Süheyl Ünver tarafından Mevlanâ’dan Hatıralar: Sevâkıb-ı Menâkıb adıyla ve minyatürleriyle birlikte yeni harflerle neşredilmiştir.

Keşfü’z-zunûriüa, Abdülvehhâb es-Sâbûni’nin bunlardan başka Şerhu Mucammeyât-ı Mîr Hüseyin, Şırâtü’1-müs-takîm adlı eserleriyle Nevdyi Hurûs isimli Farsça bir manzumesi olduğu da kaydedilmektedir. [618]

Bibliyografya

1- Sâkıb Dede. Sefîne, Kahire 1185.
2- Es-râr Dede. Tezkire, Süleymaniye Ktp., Halet Efendi, Mülhak, nr. 109, vr. 75b.
3- Keşfü’z-zunûn, II, 1077, 1742, 1981.
4- Hediyyetul-‘ârifin.’Ml; tzâhu’l-meknûn, II. 66.
5- Abdülbâki Gölpınarlı, Mevlâna’dan Sonra Mevlevilik, İstanbul 1953.
6- Süheyl Ünver, Mevlâna’dan Hatıra­lar: Sevâkıb-ı Menâkıb, İstanbul 1973.
7- Özeğe, Katalog, IV, 1558.
8- Storey. Persian Lite­ratüre, London 1972.
9- H. Rİtter. “Mevlânâ Celâleddin Rûmî ve Etrafındakiler”, TM, Vll-vm/l (1942).
10- Tahsin Yazıcı, “Abd al-Vahhâb al-Hamadâni”, Elr., I, 168-170. [619] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülvehhab Bin Ata el-Haffaf Kimdir? Hakkında Bİlgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top