Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülvahid Bin Zeyd Kimdir? Hakkında Bilgi

Abdülvahid Bin Zeyd Kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLVÂHİD b. ZEYD Hakkında Ansiklopedik Bilgi

(ö. 177/793) İlk devir safîlerinden. “Şeyhü’l-ubbâd” ve “Şeyhü’s-sûfiyye” unvanlarıyla da anılır. Zühdle ilgili men-kıbeleriyle meşhurdur. Hasan-ı Basrî ile görüştüğü ve talebesi olduğu rivayet edilir. Attâr, Abdülvâhid’i Yûsuf b. Hüseyin er-Râzî (ö. 304/916) ile çağdaş gösterip onun meclisinde tövbe ettiğini bildirirse de bu doğru değildir.

Abdülvâhid, Basra’daki “Ağlayan zâhidler”dendir (bk. bekkain). Kaynaklar­da, Mâlik b. Dmâr’ın vaazını dinlerken yüksek sesle ağlaması yüzünden yanındakilerin vaazı takip edemedikleri, ağ­larken kendinden geçtiği, meclisinde bulunanların da aynı şekilde vecde gel­dikleri, hatta vecdden ölenler olduğu bildirilmektedir. Vezzân, onun bütün Basralılar’a yetecek kadar hüzne sahip olduğunu söyler. Sürekli olarak sevgi ve aşktan bahsettiği, sevgi üzerinde fazla duran bir zümreyle beraber olduğu. çevresinde bu anlayışta bir cemaatin oluştuğu ve Râbia el-Adeviyye’ye evlen­me teklifinde bulunduğu rivayet edil­mektedir. O, “En üstün derece muhab­bettir” der; ancak rızanın bundan da üstün olduğunu ifade eder. İbn Teymiyye, Abdülvâhid’in peygamberlerden bi­rine atfen. “Allah bana. ben de Allah’a âşıkım” dediğini-ki bu söz umumiyet­le Ebü’l-Hüseyin en-Nürfye nisbet edi­lir-ve ilk sûfî zaviyesinin onun müridlerinden biri tarafından kurulduğunu söyler.

Aleviyye ve Kümmeliyye tarikatlarının silsilelerinde adı geçen Abdülvâhid1 in. başta Yâfirnin Ravzü’r-reyâhîrü olmak üzere, menâkıbnâmelerde ve sûfî tabakat kitaplarında birçok söz ve menkıbe­leri yer almaktadır. Kesb konusunda Mu’tezile’nin görüşüne meyletmesi ve yine bu istikamette. “Allah (dilerse) kul­ları dalâlete düşürür” demeyi Allah’ı tenzihle bağdaştıramaması gibi sebep­lerle bu mezhepten olduğu ileri sürülmüşse de Mu’tezile’nin kurucularından Amr b. Ubeyd’le “İ’tizâlî” görüşlerinden dolayı ilgisini kestiği de kaynaklarda nakledilmektedir. Hasan-ı Basrî ve Atâ b. Ebû Rebâh’tan hadis rivayet etmiş, kendisinden de Veki, İbnü’l-Semmâk ve Dârânî gibi âlimler rivayette bulun­muşlardır. Ancak, hadis münekkitleri onu metruk bir râvi, rivayet ettiği ha­disleri de münker kabul ederler. [562]

Bibliyografya

1- Serrâc. et-Lüma (nşr Abdülhalîm Mahmûd-Tâhâ Abdülkâdir Server), Kahire 1960.
2- Ebû Nuaym, Hilyetü’l-euliyâ*, Kahi­re 1394-99/1974-79 — Beyrut 1387/1967.
3- Herevî, Tabakâtüş-şûfiyye Inşr Mu-hammed Sürür Mevlâyî), Tahran 1351.
4- Gazzâli, İhya1, Kahire 1939.
5- Attâr, Tezkiretû’l-evliyâ, Tahran 1346 hş..
6- İbnü’l-Cevzî, Şıfatü’ş-şafve (nşr. Mahmûd Fahûrî-Muhammed Kal’acî), Halep 1969-73.
7- İbn Teymiyye, Câm i Veresâ’’l, Cidde 1984.
8- İbn Teymiyye, Mecmû’u fetâoâ (nşr. Abdurrahman b. Muhammed), Riyad 1381-86.
9- Zehebî. Allâmun-nübela, VII, 178.
10- Yâfıî. Raozü’r-reyâhîn, Kahire 1315.
11- İbn Hacer, Lisânü’1-Mîzân, Haydarâbâd 1329-31- Beyrut 1390/1971.
12- Şa’rânî, et-Tabakâtül-kübrâ, Kahire 1373/1954.
13- Münâvî, el-Keuâkibud-dürriyye (nşr. Mahmûd Hasan Rebî), Kahire 1357/1938.
14- Ma’sûm Ali Sah. Tarâyıkul-hakâyık, Tahran 1339 hş.
15- Kâmil Mustafa eş-Şeybî. eş-Sıla beyne’t-taşauüuf ve’t-teşeyyu Kahire 1969.
16- Yûsuf en-Nebhanî. Câmi’u kerâmâti’l-evliyâ (nşr İbrahim Atve İvaz), Kahire 1329. [563] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülvahid Yahya Kimdir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top