Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülmuttalib Bin Galib Kimdir? Hakkında Bilgi

Abdülmuttalib Bin Galib Kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLMUTTALİB b. GÂLİB Hakkında Ansiklopedik Bilgi

(1794-1886), Mekke emîri. Zevi Zeyd kabilesine mensuptur. Mek­ke’de doğdu. Babası Mekke Emîri Şerif Gâlib’dir. 1813’te azledilen babası ile birlikte Selânik’e gitti. Daha sonra Mek­ke’ye dönerek 1827’de Yahya b. Sürür’un yerine vekâleten emîr oldu. Ancak Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’nın muha­lefeti sebebiyle emirliğe Şerif Muham­med b. Avn’in getirilmesi üzerine, kar­deşleriyle birlikte yeni emîre karşı mü­cadeleye giriştiyse de mağlûp oldu ve Asîr’e kaçtı. Fakat Mehmed Ali Paşa’nın kendisine suikast yapmasından çekin­diği için İstanbul’a gitti. Osmanlı hükü­meti tarafından Bursa’da mecburi ika­mete tâbi tutuldu. İsyan eden Mısır Va­lisi Mehmed Ali Paşa’nın himaye ettiği Mekke Emîri Şerif Muhammed’in azle­dilmesi üzerine, 1832 Haziranında Mek­ke emirliğine getirildi. [513] Fakat Mehmed Ali Pa­şa’nın isyanı dolayısıyla görevine gide­medi ve İstanbul’a dönmek zorunda kal­dı. Ancak 1851’de, Mehmed Ali Paşa’­nın ölümünden sonra Mekke’ye gidip görevine başladı ve üç yıl emirlik ma­kamında kaldı.

Emirliği sırasında Arap kabilelerinden askerî kuvvet temin etmesi, köle tica­reti yasağına karşı çıkması, kendi başı­na hareket etmesi gibi bazı sebeplerle 1855 Ağustosunda görevinden alındı ve yerine rakibi Şerif Muhammed getirildi. Fakat kendisine ulaşan azil emrini ka­bul etmeyerek tarafiarlarıyla birlikte yeni emîre karşı ayaklandı ise de yaka­lanıp İstanbul’a gönderildi ve Selanik’te oturmaya mecbur edildi. Selanik’te iken Sadrazam Mustafa Reşid Paşa’ya gön­derdiği bir mektup üzerine İstanbul’a gelmesine izin verildi; bundan sonra yaklaşık yirmi beş yıl İstanbul’da otur­du. 1880’de Şerif Hüseyin Paşa’nın Cid­de’de öldürülmesi, II. Abdülhamid’in onu tekrar Mekke emirliğine tayin etmesine yol açtı. 1882 Ağustosuna kadar iki yıl Mekke emirliği yaptı ve bu sırada nü­fuzunu yaymaya çalıştı. Bu yolda girişti­ği faaliyetler üzerine 2 Eylül 1882de Hicaz Valisi Osman Nuri Paşa’nın dü­zenlediği âni bir gece baskını sonucu görevden alınarak önce Taife, sonra da Mekke’ye getirildi ve buradaki konağın­da gözaltına alindi; ölümüne kadar da burada kaldı. Oğullarından Hâşim, Ali Câbir ve Füheyd paşalar beylerbeyi rüt­besine kadar yükseldiler. Osmanlı ida­resindeki son Mekke emîri olan torunu Şerif Ali Haydar. Ali Câbir Paşa’nın oğ­ludur. [514]

Bibliyografya

1- BA, Cevdet-Dâhiliyye, nr. 6947.
2- BA, HH, nr. 27446-27461.
3- Seyyid Ahmed b. Zeynî, Hulâşatü’t-kelâm fî beyânı ilmerâ’n-beledil-Harâm, Kahire 1305.
4- Cevdet Paşa. Tezakir (nşr. M Cavid Baysun), Ankara 1953.
5- İbrahim Rifat Paşa. Mir’âtü’I-Haremeyn, Kahire 1344/1925.
6- Ziriklî, el-A’lâm, Kahire 1373-78/1954-59.
7- Uzunçarşılı, Mekke-i Mükerreme Emirleri, Ankara 1984.
8- Snouck Hurgronje. “Abdülmuttalib”, İA, I, 100. [515] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülmelik eş-Şirazi Kimdir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top