Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülmelik Bin Nuh Bin Nasr Kimdir? Hakkında Bilgi

Abdülmelik Bin Nuh Bin Nasr Kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLMELİK b. NÛH b. NASR Hakkında Ansiklopedik Bilgi

el-Melikü’1-Müeyyed Abdülmelik b. Nûh b. Nasr (ö. 350/961) Sâmânî hükümdarı (954-961). 333’te (944) doğdu. Babası Nûh b. Nasr’ın 954 yılında ölümü üzerine he­nüz on yaşında iken Buhara’da Sâmânî tahtına çıktı. Babası I. Nûh zamanında Sâmânîler büyük sıkıntı içindeydi. Ab­dülmelik tahta çıktığında İdareye muh­temelen Türk kumandanları hâkimdi. Bu yüzden, muhteris ernîrleri itaat altı­na almakta büyük zorluklarla karşılaştı. Özellikle Horasan Valisi Ebû Ali Çagânî, Yukarı Ceyhun bölgesinde büyük bir nü­fuza sahip, Ebû Ali İbrahim es-Sîmçûrî de Kûhistan’da geniş topraklara hâkim durumda idi.

Ebû Ali Çagânryi uzaklaş­tırmak için Abdülmelik tarafından Ho­rasan’a gönderilen Bekir b. Mâlik orayı ele geçirdi. Ebû Ali de askerlerinin Abdülmelik’in ordusuna katılmaları üze­rine, 200 tarafiarıyla Reyde Büveyhîler’den Rüknüddevle’ye sığındı. Bekir b. Mâlik, Sâmânî emîrinin Türk muhafız­ları tarafından öldürülünce (957) yerine Ebü’l-Hasan Muhammed es-Sîmcûrî ta­yin edildi. Ancak halka kötü davrandığı için Abdülmelik onu azlederek Ebû Man-sûr Muhammed b. Abdürrezzâk’ı Hora­san valiliğine getirdi (960) Ebû Mansûr Horasanı iyi idare etti. Bu arada Alpte­kin’in emrindeki Türk askerleri Buhara’da yönetimi ele geçirerek Sâmânîler’i zor durumda bıraktılar. Bunun üzerine Abdülmelik kumandanlarından Begtekin’i idam ederek askerlerin devlet ida­resindeki nüfuzunu kırmak istedi. Fa­kat içteki karışıklıklar onu Türk Emîri Alptekin’i Horasan valiliğine tayin et­meye mecbur bıraktı (961) Büveyhîler’le I. Nûh devrinde başlayan savaşlar Ab­dülmelik devrinde Sâmânîler’e fazla fay­da sağlamayan bir antlaşmayla sona erdi (344/955-56).
el-Melikül-müeyyed, el-Melikü’1-muvaffak ve el-Emîrü’r-reşîd unvanlarını alan Abdülmelik 23 Kasım 961’de. Bu­hara meydanında çevgân oynarken at­tan düşüp öldü. Başka bir rivayete göre de düştükten sonra öldürüldü. Yerine kardeşi Mansûr b. Nûh geçti. [500]

Bibliyografya

1- İbnü’l-Esîr. el-Kâmi! (nşr. C j. Tomberg), Lelden 1851-75- Beyrut 1399/1979.
2- Ebü’l-Fergc [İbnü’1-lbrî]. Târîhu mLihtaşari’d-düvel (nşr. A Sâlihânîl, Beyrut 1890 (ofset).
3- Hamdullâh-i Müstevfî. Târih-i Güzîde (nşr. E. G. Browne), Lelden 1910.
4- İbn Haldun, el-lber. Bulak 1284-Beyrut 1399/1979.
5- E. de Zambaur, Manvel de GenĞalogie et de Çhronologie Pour İHİstoire de [‘İslam, Hannover 1927.
6- Halil Edhem. Düvet-i İslâmiyye, İstanbul 1927.
7- Muhammed Nâzım, The Life and Times of Sultan Mahmud of Ghazna, Cambridge 1931.
8- Ziriklî, el-A’lâm, Kahire 1373-78/1954-59.
9- H. İbrahim Hasan, İslâm Tarihi (trc. İsma­il Yiğit vdğr), İstanbul 1985.
10- W. Barthold, Türkistan (haz. H. Dursun Yıldız), İs­tanbul 1981.
11- W. Barthold, “Abdülmelik”, İA, I, 97-98.
12- Erdoğan Mercii, “Sîmcûrîler”, Tarih Dergisi, sy. 32, İstanbul 1982.
13- Ha-rold Bowen, “Rüknüddevle”, İA, IX, 799-800.
14- V. F. Büchner.”Sâmânîler”, İA, X, 142.
15- C. E. Bosvvnrth, “Abd al-Malek b. Nûh b. Naşr”, Elr., I, 128. [501] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülmelik Bin Nuh Bin Mansur Kimdir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top