Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdullah Bosnevi Kimdir

Abdullah Bosnevi Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ABDULLAH BOSNEVİ Hakkında Ansiklopedik Bilgi
(ö. 1054/1644)

Fusûşu’l-hikem şerhiyle tanınan, âlim ve mutasavvıf.
992 (1584) yılında doğdu. Tahsiline doğum yeri olan Bosna’da başladı. İs­tanbul’da devam etti. Devrinin ilim ve kültür merkezlerinden biri olan Bursa’ya giderek orada Hasan Kabâdûz’a intisap etti. İkinci dönem Melâmîler’i olarak bilinen Bayramf Melâmîleri’nin önde gelen temsilcilerinden biri olan Abdullah Bosnevî, Şeyh Abdülmecid Halvetrden de istifade etti. Daha sonra Mısır’a, oradan da hacca gitti. İlmî ve tasavvufî konulara hâkimiyeti sayesin­de bir taraftan tasavvufi düşüncenin, öte yandan Melâmîliğin bu bölgelerde tanınıp yayılmasında etkili oldu. Hac dönüşü bir müddet Şam’da kalarak bu­rada Muhyiddin İbnü’l-Arabi’nin kabri yanında münzevi bir hayat sürdü. Daha sonra Konya’ya geldi. Konya’da vefat etti ve Sadreddîn-i Konevi’nin yanına defnedildi.

Abdullah Bosnevi’nin tasavvufî dü­şünce açısından en önemli özelliği, Fu-şûşu’l-hikem’i tercüme ve şerhetmiş olmasıdır. Nitekim bu eser, kendisinin İslâm ülkelerinde Şârihu’l-Fusûs laka­bıyla tanınmasına sebep olmuştur. Kâ­tip Celebi başta olmak üzere birçok âlim. Fuşûş şerhinden övgüyle bahse­der. Tecelliyâtü card’isi’n-nüşûş fî manaşşati hikemi’l-Fuşûş adını taşı­yan bu şerh, vahdet-i vücûd düşüncesi­nin temel ıstılahlarını ele alarak on iki
bab halinde inceler. Konuların en önem­lileri şunlardır: Hatm-i velayet, gayb-ı mutlak, a’yân-ı sabite, hazarât-ı hams, nübüvvet, velayet, ilm-i zahir, ilm-i bâ­tın, mahabbet. hakîkat-i Muhammediy-ye. mürşid-i kâmil. Abdullah Bosnevî, Kur’ân-ı Kerîm’de geçen peygamberler­le ilgili haberlerin kendi dilleriyle değil de Arapça bildirilmiş olmasını, herkesin içinde bulunduğu toplumun dilini ko­nuşması gerektiğine bir işaret olarak değerlendirir ve Fusûs’u bunun için Türkçe şerhettiğini söyler. Kitabın so­nundaki açıklamada, tasavvufî merha­lelerden geçmeyen zaviye şeyhleri ve kürsü vaizlerinin bu eseri okumamaları gerektiğini hatırlatır. Tecelliyâtü arâ-isi’n-nüşûş Bulak (1252) ve İstanbul’da (1290) olmak üzere iki defa basılmıştır. [461]

Bibliyografya

1- Keşfü’z-ZLinûn, II, 1263.
2- Muhibbî. Hulâşatü’l-eşer, Kahire 1284-Beyrut, ts. (Dâru Sâdır), III, 86.
3- Hediyyetü’l-arifin, I, 476.
4- Osmanlı Mü­ellifleri, 1, 43.
5- Abdülbâki Gölpınarlı. Melâmilik ve Melâmiler, İstanbul 1931.
6- S. Nüzhet Ergun. Türk Şairleri, İstanbul 1936-45.
7- Brockelmann, GAL Suppl, II, 793.
8- Ziriklî, el-A’lâm, Kahire 1373-78/1954-59.
9- Kehhâle. Mu’cemulmû ellifîn, Dımaşk 1376-80/1957-61-Beyrut, ts. İDâru İhyâi’t-türâsi’l-Arabî), VI, 81.
10- M. Tahir. “Abdullah Bosnevî”, Sebîlürreşad, sy. 137 (Rebîülevvel 1326).
11- Feyzulah Hadzibajric, “Uvodne tesavufske inter-pretije Abdulaha Bosnjaka”, Analı Gazi Husreo-Begove biblioteke, I, Sarajevo 1972.
12- Feyzulah Hadzibajric, “Tesavufske-tarikatske poema Abdulaha Bosnjaka”,
13- Feyzulah Hadzibajric, ll-lll, Sarajevo 1974. [462] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdullah Bin Ayyaş Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top