Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdullah Bin Muhammed et-Teayişi Kimdir? Hakkında Bilgi

Abdullah Bin Muhammed et-Teayişi Kimdir? Hakkında Bilgi

Sponsor Bağlantılar

ABDULLAH b- MUHAMMED et-TEAYİŞİ Hakkında Ansiklopedik Bilgi

(ö. 1899) Sudanlı Mehdî Muhammed Ahmed’in halefi. Sudan’da Dârfûr’un güneybatısında yaşayan Teâyişe kabilesinden olup Mu­hammed et-Takl’nin oğludur. Genç yaş­ta Mehdi Muhammed Ahmed’in hizmetine girdi ve kısa sürede onun en yakın­larından biri oidu. Mehdî Muhammed’le Muhammed Ebû Suûd arasında geçen savaştaki başarısı üzerine, Mehdî Mu­hammed tarafından halifeliğe getirildi ve onunla birçok savaşlara katıldı. 1885 yılı başlarında Mehdî Muhammed’in ölümü üzerine yerine geçen Teâyişî şid­det, zulüm ve tedhişle mutlak bir idarî otorite kurma ilkesini benimsedi. Onun asıl gayesi İslâm’daki mehdîlik kavra­mını istismar ederek monarşik bir yönetim kurmaktı. Kendisine karşı giri­şilen ayaklanma hareketlerini kanlı bir şekilde bastırdı. Zamanında, özellikle İngilizler’in Sudan’dan çekilmelerinden sonra devletinin sınırları çok genişlemiş olmakla birlikte, 1898’deki Atbara ve Omdurman (Ümmüdürmân) savaşları iktidarını sona erdirdi. Bazı taraftarıyla birlikte Kordofan’a kaçtıysa da 22 Ka­sım 1899’da bir çarpışma sırasında orada öldürüldü.

Mehdi Muhammed’in asıl gayesi İs­lâm’ın ilk saf devrine dönmekti; fakat Abdullah’ın iktidara geçmesiyle bu gaye terkedilmiş ve tamamen baskı ve şid­dete dayanan keyfî bir yönetim kurul­muştur. Abdullah, çeşitli mektuplarıyla Osmanlı sultanını, Mısır hidivini ve İngil­tere kraliçesini Mehdîlik hareketini des­teklemeye çağırmıştır. Batılı kaynaklar­da zalim ve barbar bir kişi olarak göste­rilen Teâyişî, yerli kaynaklarda cömert, misafirperver, savaşlarda cesur ve kah­raman bir şahsiyet olarak tanıtılır. [156]

Bibliyografya

1- Yûsuf Nu’mân Ma’lûf. Hizânetü’l-eyyâm fi terâcimi’l-‘izâm, New York 1899.
2- C. Zeydân, Meşâhîrü’ş-şark, Kahire 1902.
3- Ziriklî, et-A’lâm, Kahire 1373-78/1954-59.
4- P. M. Holt. el-Mehdiyye el-Sûdân (trc. Cemil Ubeyd), Kahire 1978.
5- C. H. Becker. “Abdullah”, İA, I, 37-38.
6- S. Hillelson. “Abd Allah b. Muhammad” El (Fr.), 1,50-51. [157] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdullah Bin Mugaffel kimdir? Hakkında Bilgi Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top