Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdullah Bin Ahmed el-Vasik Billah Kimdir

Abdullah Bin Ahmed el-Vasik Billah Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ABDULLAH b. AHMED el-VÂSİK-BİLLAH Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Ebû Fâris Abdullah b. Ahmed el-Mansûr b. Muhammed Şeyh el-Mehdî el-Vâsik-Billâh (ö. 1018/1609) Fas sultanı. Sultan Ahmecl el-Mansûr’un üç oğ­lundan biri olup Merakeş valisi iken ba­basının vefatından birkaç gün sonra, 5 Eylül 1603’te aynı şehirde sultan ilân edildi. Ancak cülusundan birkaç gün ev­vel kardeşi Zeydân da Fas şehri ule­mâsı ve halkı tarafından sultan ilân edilmişti. Bu yüzden Fas ulemâsı, Zeydân’ın meşru bir hükümdar olarak da­ha önce tahta geçtiğini ve Abdullah’ın annesinin azatlı bir câriye olduğunu da ileri sürerek Abdullah’ı tanımadıklarını bildirdiler. Böylece kardeşler arasında taht kavgası başlamış oldu. Mücadele sonunda mağlûp olan Zeydân, Vecde’ye kaçıp oradaki Türkler’e sığındı. Abdul­lah, bu defa, isyan eden diğer kardeşi Muhammed eş-Şeyh ile uğraşmak zo­runda kaldı. Ancak Aklim’de (veya Marsürremâd’da) meydana gelen çarpış­malarda Abdullah yenilerek Sûs’a kaçtı (1015/1606).

Fakat tahta geçen Muhammed’in uyguladığı baskı ve sindir­me politikası kısa zamanda halkın isya­nına sebep oldu ve Zeydân tekrar hükümdar ilân edildi. Bu hadise Abdullah ile Muhammed’i barıştırdıysa da Zeydân’ın Türk kumandanı Mustafa Paşa’nın takibi üzerine Muhammed İspanya’ya giderek III. Philip’e sığındı. Öte yandan Abdullah b. Ahmed ile Muham-med’in oğlu Abdullah. Tâzâ şehri yakın­larında Zeydân’ın kuvvetlerine karşı mücadelelerini devam ettirdiler. Musta­fa Paşa’nın savaşta öldürülmesi üzerine Zeydân’ın ordusu bozguna uğradı ve Abdullah ile yeğeni şehri zaptettiler. [417] Ebû Fâris Abdullah bu zaferden sonra kardeşi Muhammed’e karşı bir komplo hazırlattı. Ancak bu komplonun yeğeni tarafından öğrenil­mesi üzerine bir gece evinde boğularak öldürüldü. [418] Ebü Fâris Abdullah dindar ve zâhid bir kimse olarak tanınmıştır. Merakeş’te bir cami ile bir de kütüphane yaptırmıştır. [419]

Bibliyografya

1- Auguste Cour. L’etabtissement des dynasti-es des che’rifs au Maröc et leur rivalitie auec les Turcs de ta Regence d’Alger, 1509-1830, Paris 1904.
2- Henry de Castries. Les Sources Ine’dites de L’Histoire du Maroc (Premiere serie-Dynastie Saadienne. Archives et bibliotheques des Pays-Bas), Paris 1906.
3- C. E. Bosworth, İslâm Devletleri Tari­hi (trc. Erdoğan Mercü-Mehmet İpşirli), İs­tanbul 1980.
4- Charles Andrğ Julien. Histoire de L’Afriçue du Nord: Tunusie-Alge’ria-Ma­roc, Paris 1980.
5- Jamil M. Abu’n-Nasr. A History of the Maghrib in the Islamic period, London 1987.
6- A. Cour, “Abdullah”, İA, I, 29-30.
7- A. Cour, “Sa’dîler”, İA, X, 43-44.
8- R. Letourneau. “Fas”, El2 (İng), II, 819. [420] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdullah Bin Ahmed Bin Hanbel Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top