Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülgani el-Ezdi Kimdir

Abdülgani el-Ezdi Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLGANİ el-EZDİ Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Ebû Muhammed Abdülganî b. Saîd el-Ezdî (ö. 409/1018) Mısır’ın meşhur hadis hafızı ve ensâb âlîmi. 332’de (943-44) Kahire^de doğdu. Kü­çük yaştan itibaren ilim tahsiline başla­dı. Osman b. Muhammed es-Semerkandî, Ebû Bekir el-Meyânecî ve Dârekutnî gibi âlimlerden hadis okudu. Hadis tah­sili için çıktığı uzun yolculuklardan son­ra Mısır’a döndü ve kısa zamanda dev­rinin ileri gelen hadis hafızlarından biri olarak kabul edildi.
Güvenilir (sika) oluşu hakkında hiç­bir tereddüt bulunmayan Abdülganî, aynı zamanda mükemmel bir ensâb bil­gisine sahipti. Kendisinden Ebû Abdul­lah el-Kuzâî, Abdürrahîm b. Ahmed el-Buhârî ve Ebû Ali el-Ahvâzî gibi birçok âlim hadis rivayet etmiştir. İbn Abdül-ber de ondan icazet usulüyle hadis al­mıştır. 7 Safer 409 [46] tarihinde Kahire’de vefat etti. [47]

Eserleri.

1- el-Mu’telif vel-muhtelif fî esmü’l’r-ricâl (fî esma’l-nakaleti’l-hadîs). İsim, lakap ve nisbelerinin yazı­lışı aynı fakat okunuşu farklı olan râvilerle ilgili bu eserin muhtelif yazmaları vardır. [48] Müellif, Dârekutnrnin eserinden sonra konusun­da ikinci eser olan el-Mu’telif aslında hocası Dârekutnfden edindiği bilgilerle yazmış, tamamlayınca ona arzetmiş, o da Abdülganfden kitabın rivayet hakkı­nı atabilmek için onu kendisine okuma­sını istemiştir. Esere Ca’fer b. Muham­med el-Müstağfırî (ö. 432/1040-41) ta­rafından bir zeyil yazılmış, kitabı Muhammed Ca’fer ez-Zeynî yayımlamıştır. [49] 2- Müştebihü’n-nisbe. İştibâhü’n-niseb ve el-Müştebih fi’n-nisbe adlarıyla da anılan, yazılışta aynı fakat okunuş ve mâna itibariyle farklı nisbelere dair olan bu eserin Tür­kiye kütüphanelerinde birçok yazma nüshası bulunmaktadır. Ayrıca eser el-Mu’telif ve’l-muhtelif ile birlikte basıl­mıştır.
3- Kitâbü’I-Gavâmiz ve’l-mübhemât. Hadislerin sened ve metinlerin­de kendilerinden “Racül, İbnü fülân ve­ya bintü fülân” şeklinde kapalı bir ifa­deyle bahsedilen râvilerin kimler oldu­ğunu araştırıp belirtmeye çalışan bu eserin yazmaları Beyazıt Devlet [50] ve Bağdat Evkaf [51] kütüphanelerinde bulun­maktadır. [52] 4- İzâhu’î-işkâi fi’r-ruvât. İlk üç kitap gibi hadis râvilerinin isimleriyle ilgili olduğu anla­şılan eserin iki nüshası Haydarâbâd-Âsafiyye [53] ve Haydarâbâd-Saîdiyye [54] kütüphanelerinde bulunmaktadır.
5- Keşfü’1-evham. Yaz­maları Topkapı Sarayı Müzesi [55] ve Bağdat Evkaf [56] kütüphanelerinde bulunan bu eseri. Hâkim en-Nısâbûrînin el-Medhal adlı kitabında gördüğü bazı yanlışları tashih etmek için kaleme alan müellif eseri tamamladıktan sonra Hâkim’e göndermiş, o da tenkitlerinden dola­yı kendisine teşekkür ve dua etmiştir.
6- Kitâbü’l-Mütevârîn. Haccâc b. Yû­sufun zulmünden kaçıp saklanan âlim­leri konu edinen bu eserin tek yazma nüshası Zâhiriyye Kütüphanesinde bu­lunmaktadır. [57] Bir ri­saleden ibaret olan bu eser Muham­med Âl Yâsîn tarafından neşredilmiştir. [58] 7- el-Rubâ’iyyât fil-hadîs. Yazmaları Beya­zıt Devlet [59] ve Bağdat Evkaf [60] kütüphanelerindedir.
8- el-Fevâ’idü’l-müntekât cani’ş-şüyûhi’ş-şikât Yazma nüshaları Ezher [61] ve Bağ­dat Evkaf [62] kütüphanelerin­de bulunmaktadır. [63]

Bibliyografya

1- İbn Hallikân. Vefeyât (nşr İhsan Abbas). Beyrut 1968-72.
2- Zehebî, Tezkiretü’l-huffâz, Haydarâbâd 1375-77/1955-57.
3- Zehebî, “A’Iamü’n-nübelâ”. XVII, 268-273.
4- Süyûtî, Hüsnü’tmuhâdara (nşr. Mu­hammed Ebül-Fazl). Kahire 1387/1967.
5- İbnü’1-İmâd. Şezerâtuz-zeheb, III, 188-189.
6- Max Welsweller, Istanbuier Handschrif-tenstudien zur Arabischen, İstanbul 1937.
7- Sezgin. GAS, I, 223-225.
8- Kehhâle. Mu’cemü’l-mü’eltifin, Dımaşk 1376-80/1957-61-Beyrut, ts. (Dârü İhyâi’t-türâsi’l-Arabî), V, 273-274.
9- Serkis, Mu’cem, I, 428. [64] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülgafur-i Lari Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top