Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülgafir el-Farisi Kimdir

Abdülgafir el-Farisi Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLGÂFİR el-FÂRİSİ Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Ebü’l-Hasen Abdülgâfir b. İsmail b. Abdilgâfir el-Fârisî (ö. 529/1134-35) Muhaddîs, Şaffi fakthi ve tarihçi.
451’de (1059) Nîsâbur’da doğdu. Çocukluk yılları hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Muhaddis bir aileye mensup olup ilk hadis hocaları babası İsmail. Kuşeyrî’nin kızı olan an­nesi Emetürrahîm, dedesi İmam Kuşeyrî. anneannesi Fâtıma bint Ebû Ali ed-Dekkâk’tır. Tefsir ve usûl-i fıkıh ders­lerini de dayıları Ebû Sa’d Abdullah ve Ebû Saîd Abdülvâhid’den okumuştur. Baba tarafından dedesi Abdülgâfir b. Muhammed de devrin ileri gelen muhaddislerindendi. Daha sonra Nîsâbur’un tanınmış muhaddislerinden hadis tahsil etti. İlmini ve hadis kültürünü ge­liştirmek maksadıyla Gazne, Hindistan ve Hârizm’e seyahatler yaptı. İmâmü’l-Haremeyn el-Cüveynrden dört yıl fıkıh ve hilaf ilmi okudu. Nihayet Şaffi fık­hında meşhur bir âlim oldu. Daha sonra kendisine Nîsâbur hatipliği verildi. Mescid-i Akil’de pazartesi günleri ikindi na­mazından sonra talebelerine yıllarca ha­dis yazdırdı (imlâ etti). 529 (1134-35) yılında Nîsâbur’da vefat etti; İbn Kesîr’in onu 551 yılında vefat edenler arasında zikretmesi bir yanlışlık sonucu ol­malıdır. [31]

Eserleri.

1- Kitâbü’l-Erba’în. Kırk ha­dis ihtiva eden bu risale Berlin Kütüphanesi’nde (nr 1463) bulunmaktadır.
2- Mecma’u’l-ğarâ’ib ve menba cu’r-re-ğâlib. 527 (1133) yılında tamamlandı­ğı bilinen bu alfabetik eser, hadislerdeki “Garib” kelimeleri açıklamaktadır. Süleymaniye [32] ve Murad Molla [33] kütüphanelerinde birer nüshası bulun­maktadır. Eserin İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ndeki [34] Mecma’u’l-ğarâ’ib fi ğaribi’l-hadîş ad­lı yetmiş yedi varaktan ibaret nüsha­sının eksik olduğu anlaşılmaktadır.
3- Kitâbü’l-Siyâk Târihi Nîsâbûr. Hâ­kim en-Nîsâbûrî’nin Târihu Nîsâbûr ad­lı eserinin 510 (1116) yılına kadar uza­nan bir zeylidir. Hal tercümelerini alfa­betik sıraya göre veren eserin bir nüs­hası Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Kütüphanesi’nde [35], Zeyiü Târihi Nîsâbûr adıyla ka­yıtlı bulunmaktadır. İbrahim b. Muhammed es-Sarifînî (ö. 641-1243) tarafın­dan el-Müntehab min Kitâbi’l-Siyâk Târihi Nîsâbûr adıyla yapılan hülâ­sasının tek nüshası Köprülü Kütüphanesi’ndedir. [36] Welsweller’in ve Ritter’in tavsif ettiği bu nüs­ha, Richard N. Frye tarafından (1965) ve ayrıca Muhammed Kâzım el-Mahmûdî tarafından neşredilmiştir. [37] 4- el-Müfhim şerhi garibi Müslim. Şahîh-i Müslim’de bulunan nâdir kelimeleri açıklayan bu eserin herhangi bir nüshası tesbit edilememiştir. Hediyyetü’l-arifin Ğe onun Tenkihu’l-menâzır fi-üli’i-ebşdr ve’l-beşâ’ir ve Şerhti Ravzati’I-fâ ‘ikin adlı iki eserinin daha bulunduğu kaydedil­mektedir. [38]

Bibliyografya

1- İbn Hallikân, Vefeyât (nşr. İhsan Abbas), Beyrut 1968-72.
2- Zehebî, Tezkiretül-huffâz, Haydarâbâd 1375-77/1955-58-Bey­rut, ts. [Dâru İhyai’t-türâsı’l-Arabî), IV, 1275-1276.
3- Zehebî, A’lâmü’n-nübels’, XX, 16-17;
4- Zehebî, el-İber (nşr. Ebü Hacir Muhammed Saîd), Beyrut 1405/1985.
5- Sübkî. Tabakâtü’ş-Şâfi’iyye (nşr. Mahmûd Muham­med et-Tanâhî-Abdülfettah Muhammed el-Hulv). Kahire 1383-96/1964-76.
6- Esnevî. Tabakâtü’şŞâfi’iyye (nşr. Abdullah el-Cübûrî), Riyad 1401/1981.
7- İbn Kesir, el-Bidâye, Kahire 1351-58-Beyrut 1401/1981.
8- Serıâvî, el-lclân bi’t-tevbîh limen zemme’t-târih (nşr. F Rosenthal), Beyrut, ts, (Dârü’l-Kütübi’l-ilmiyye).
9- Keşfü’z-zunûn, I, 308, 550.
10- Max Welsweller. Istanbuler Handschrifienstudien zur Arabiscfıert, İstanbul 1937, (nr. 81), Brockelmann. GAL, I, 449.
11- GAL (Ar.), VI, 245-246.
12- Suppl, I, 629.
13- Sezgin. CAS. I, 222.
14- Ketlhâle. Mu’cemü’l-mü’ellifîn, Dımaşk 1376-80/1957-61-Beyrut, ts. (Dâru jhyâi’t-türâsil-Arabî), V, 267.
15- Ramazan Şeşen v.dğr., Fihrisü mahtûtâü mektebeti Köprülü, İstan­bul 1406/1987.
16- H. Ritter, “Philo-logica XIII. Arabische Handschrifien in Anatolien und İstanbul”, Oriens (1950). III, 75-76.[39]

Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülfettah Efendi Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Etiketler: el farisi kimdir

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top