Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülbasıt el-Malati Kimdir

Abdülbasıt el-Malati Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLBASIT el-MALATİ Hakkında Ansiklopedik Bilgi

Zeynüddîn Abdülbâsıt b. Halil b. Şahin el-Malatf (ö. 920/1514) Tarihçi, Hanefî fakihi ve müfessir. 844 (1440) yılında Malatya’da doğdu. Babası Halil Mısır’da vezirlik. Hama, Kudüs, Safed, İskenderiye ve diğer ba­zı yerlerde nâiblik görevlerinde bulun­muştu. Abdülbâsıt gençlik yıllarında tahsilini tamamlamak amacıyla Halep, Dımaşk ve Mağrib’i dolaştıktan sonra Kahire’ye yerleşti. Dımaşk’ta Kazasker Alâ er-Rûmî, Kıvâmüddin ve Hamîdüd-din en-Nu’mânî gibi Hanefî âlimlerin­den, Trablus’ta da Burhan el-Bağdâdi’den ders aldı. Kahire’de ise Necm el-Kırîmı’den Arapça, meânî ve beyan, Şe­ref Yûnus er-Rûmi’den mantık, felsefe ve kelâm, Kâfiyeci’den muhtelif ilimleri okudu; Şümünnî ve İbnü’d-Deyrî gibi fakihlerden icazet aldı. Tıp ve diğer ba­zı ilim dallarında da geniş bilgisi vardı. Bir müddet medreselerde ders verdik­ten sonra müderrislik görevinden ay­rılıp kitap yazmaya başladı. Büyük bir kısmı risale hacminde olan başlıca eser­leri şunlardır:
1- er-Ravzü’l-bösim fî havadisi’l-cumr ve’t-terâcim [15] 2- Neylü’1-emel fî zeyli’d-Düvel. Zehebî’nin Düvelü’l-İslâm adlı eserine yaz­dığı zeyil olup 744-896 (1343-1491) yıl­ları arasında meydana gelen olayları ih­tiva eder.
3- ed-Dürerü’1-vesîm. Kutbüddin Muhammed b. Ahmed el-Kastallâni’nin Teknmü’i-macîşe fî tahrimi’1-haşîşe adlı eserine yazdığı şerhtir.
4- el-Mecma c u’1-müfennen bi’l-muc-cemi’1-mu’anven (biyografi),
5- el-Kavlü’l-menûs fî şerhi’l-Kâmûs [16] Hacimleri üç ile elli iki varak arasında değişen şu on dört risalesi Süleymaniye Kütüphanesi’nde [17] bir mecmua içinde yer almaktadır: Ğayetü’s-sûl fî sîreü’r-Resûl [18]; el-Menfaca fî sirri kevni’1-vuzû mahşûşan bi’1-a’zâ’i’1-erba’a; el-Kavlü’l-cezm fî târihi’I-enbiyâ üli’l-azm, er-Ravzatü’l-murabba’a fî sîreti’l-hulefâ’i’I-erba’a; Nüzhetü’l-esâtîn fî men veliye Mısr mine’s-selâtîn; Mecmû’u’l-bustâni’n-nûrî li-hazreti Mevlâna’s-Sultâni’1-Ğurî; ez-Zehrü’1-maktûf fî mahârici’l-hurûf; el-Ezkârü’1-mühimmât fî mevâzı ‘a ve evköt; el-Kavlü’l-hüş fî tefsîri sureti’I-İhlâş; el-Kavlü’l-meşhûd fî tercihi îeşehhüdi Benî Mescûd; en-Nefehâtü’1-fâ’iha fî tefsîri’l-Fatiha; el-Vuşle fî mes’eleti’i-kıble; Nüzhetü’l-elbâb muhtaşaru A’cebi’I-cucâb; es-Sırru ve’1-hikme fî kevni’l-hamse şalovât mahşûsan bi-hâzihi’l-evkât. Bunların dışında Hanefî fıkhına dair bazı eserlere de şerh yazmıştır. [19]

Bibliyografya

1- Sehâvî. ed-Dav’ü’l-lâmi’, Kahire 1353-55-Beyrut, ts. (Dâru Mektebeti’l-Hayât), IV, 27.
2- İbn İyâs. Bedâ’i’uz-zühûr fî daka1i’i’d-dühûr (nşr. Muhammed Mustafa), Kahire 1402-1404/1982-84.
3- Keşfü’z-zunûn, 1, 298, 470; II, 1604.
4- Hediyyetü’t-‘arifin. I, 494.
5- Brockelmann, GAL, II, 66.
6- Suppl, II, 52-53.
7- Kehhâle. Mu’cemü l-mü’elüfîn, Dımaşk 1376-80/1957-61-Beyrut, ts. iDaru ihyâi’t-türâ-sil-Arabı). V, 68-69.
8- Ahmed Atıyyetullah. el-Kâmûsül-İstâmi, Kahire 1399/1979.
9- Ziriklî, el-A’tâm (nşr. Züheyr Fethullah), Beyrut 1984. [20] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdulbari Kıyamüddin Muhammad Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top