Buradasınız: Anasayfa / Sözlük / Abdülaziz Bin Muhammed Bin Suud Kimdir

Abdülaziz Bin Muhammed Bin Suud Kimdir

Sponsor Bağlantılar

ABDÜLAZÎZ b. MUHAMMED b. SUÛD Hakkında Ansiklopedik Bilgi

(ö. 1218/1803) Necid’de hüküm süren Suudî ailesine mensup Vehhâbî emîri. Babası, Vehhâbîliğin kurucusu Mu­hammed b. Abdülvehhâb ile birlikte ye­ni mezhebi yaymak için faaliyete geçen Muhammed b. Suûddur. 1766’da ha­nedanın başina geçen Abdülazîz. baba­sının siyasetini takip ederek Vehhâbîliği yaymak için otuz yıl Orta Arabistan’daki muhtelif kabilelerle mücadele etti. Da­ha sonra Basra körfezi sahillerine kuvvet şevketti ve 1795’te Lahsâ’yı ve Katîfi ele geçirdi. 1798 Ekiminde, Bağ­dat Valisi Süleyman Paşa tarafından bu bölgeye gönderilen Kethüda Ali Paşa kumandasındaki kuvvetler Vehhâbîler’e karşı başarı kazanamayınca, 1799da iki taraf arasında altı yıllık bir barış yapıldı.

1773’te Mekke Şerifi Sürûrîden vergi karşılığı mukaddes yerleri ziyaret izni alan Abdülazîz, 1787’de bu izni geri alan Mekke Şerifi Gâlib ile mücadele­ye girişti ve 1798de Mekke’ye serbest­çe girme hakkına sahip oldu. 1802’de, Şiî Hazâil kabilesinin bir Vehhâbî kafile­sini vurması üzerine, oğlu Suûd’u Irak-Kerbelâ bölgesine göndererek Kerkük’ü yağma ettirdi, halkını da topluca öldürt­tü. 1803 Şubatında Tâifi ele geçirerek orayı da yağmalattı ve ardından Mek­ke’ye yöneldi. Muhtemel bir katliam ve yağmanın önüne geçmek isteyen Mek­ke Şerifi Galib’in kardeşi Abdülmuîn, onları şehre davet etti ve böylece Vehhâbîler 1803 Nisanında Mekke’ye girdi­ler. Burada dört gün kadar kaldıktan sonra Cidde üzerine yürüdüler; ancak bu sırada Cidde’de bulunan Gâlib, Cid­de Valisi Şerif Paşa ile birlikte Vehhâbîler’i bozguna uğrattı. Abdülazîz’in Necid’e çekilmesi üzerine de Mekke geri alındı [560] Hâkimiyetini Bas­ra. Bahreyn, Uman taraflarına kadar ya­yan Abdülazîz, 4 Kasım 1803’te Der’iy-ye’de bir camide, Irak katliamından çok etkilenen bir Şiî tarafından hançerlene­rek öldürüldü. [561]

Bibliyografya

1- Resul Hâvî Efendi. Târihi Devhatü’l Vüzerâ de leyli Gütşen-i Hutefâ, Bağdad 1246. 116a-118, 126b-127a.
2- Eyüb Sabrı, Târîh-i Vehhâbi-yân, İstanbul 1296.
3- Cevdet Paşa. Târih, İstanbul 1309.
4- Uzunçarşılı. Mekke-i Mükerreme Emirleri, Ankara 1972.
5- Carra de Vaux, Les Penseurs de ilslam, Pa­ris 1984.
6- Zirikli. el-Aclâm (nşr. Züheyr Fethullah), Beyrut 1986.
7- J. H. Mordtmann, “İbn Saûd”, İA, V/2, s. 800.
8- G. Rentz, “Al-Dir’iyya.”, El (İng), II, 321. [562] Sponsor Bağlantılar

Bir önceki yazımız olan Abdülaziz el-Meymeni Kimdir Başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


Etiketler: Abdullah bin Muhammed bin Suud Es-Sani kimdir, Muhammed b Suud et-Türki

Cevapla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Scroll To Top